Chuyện kể rằng đời vua Càn Long, huyện Vân Mông ven bờ sông Trường có quán trọ Duyệt Lai, tường vôi xám xịt, mái ngói rêu phong, quanh năm mây khói giăng đầy, dân gian vẫn đồn có linh hồn những kẻ chết đuối hay lảng vảng dưới bến đò. Mà cái tên Liêu Trai: Mỹ Nhân Thủ vốn dính liền với án mạng suýt chìm vào quên lãng ba năm trời, gắn với cô gái nhỏ A Nguyệt – kẻ ôm nỗi đau chị gái bị hại, chẳng quản ngại hiểm nguy, lấy trí lựa mưu mô phơi bày sự thật ngay tại cái quán trọ này. Ba năm trước, cũng đúng dịp Tết Trung Thu, chị gái A Nguyệt là A Ly cùng hai cô gái trong thôn rủ nhau ra bờ sông thả đèn lồng, chờ ngắm trăng. Ai ngờ ba người đi mãi chẳng về, sáng hôm sau xác cả ba nổi lên ven bờ, mặt mũi tái nhợt, cổ áo rách tươm, in hằn những vết bầm tím như vuốt quái vật. Dân làng khiếp vía, bảo rằng Thủy Quái sống dưới gầm cầu đá cổ đã trồi lên bắt người, quan huyện khi ấy chỉ lấy cớ "gặp nạn sông nước" đóng hồ sơ, chẳng tra xét gì. Lão lý trưởng còn đứng ra tổ chức lễ cúng lớn, kêu gọi dân đóng góp xây miếu Thủy Thần, từ đó chẳng ai dám nhắc lại vụ án, chỉ sợ nói sai lỡ trêu chọc uy linh quái vật. A Nguyệt lúc ấy mới mười lăm tuổi, nhìn cha mẹ đau buồn qua đời chỉ một năm sau, cô bán hết gia sản, lên huyện lị làm người giúp việc cho tiệm may, ngày ngày khâu vá áo quần, gom góp tin tức, chưa bao giờ tin chị mình lại chết oan uổng dưới tay quái vật. Đến nay Tết Trung Thu lại đến, A Nguyệt đã tích góp đủ bạc lạng, quay về quán Duyệt Lai thuê gian phòng lớn nhất, treo đèn lồng giấy đỏ kín cả hiên, sắm rượu quế, bánh nướng, gửi thiệp mời khắp nơi, nói rằng mình là tiểu thư nhà phú hào ở huyện trên, muốn tổ chức tiệc tụ hội Trung Thu để nghe chuyện linh dị vùng sông nước, làm tư liệu vẽ tranh. Thiệp gửi đúng những người liên quan đến vụ án năm xưa: lão lý trưởng đã nghỉ hưu, viên quan dịch từng xử vụ án, Hầu đại gia – kẻ đã đóng trăm lạng bạc xây miếu Thủy Thần, và Trần lão tam – ông lão chèo đò đã chở ba cô gái đi đêm hôm đó. Chẳng ai nghi ngờ gì, ai nấy đều vui vẻ nhận lời, mong lấy lòng tiểu thư nhà giàu. Đêm Trung Thu trăng tròn tỏ, bóng trăng in xuống mặt sông như tấm gương bạc. Khách khứa lần lượt tới, ngồi quây quần quanh bàn trà. Lão lý trưởng vuốt chòm râu bạc, kể lại cảnh cúng bái hoành tráng năm xưa, viên quan dịch gật gù phụ họa, nói lúc ấy quan trên chỉ đạo không được làm phật lòng dân chúng, Hầu đại gia thì khoe sắp sửa mở rộng miếu Thủy Thần, chỉ có Trần lão tam ngồi góc tối, cúi đầu uống rượu, chẳng nói chẳng rằng. A Nguyệt mặc áo lụa xanh, tay khênh bình rượu rót mời từng người, cười nhẹ hỏi chuyện, thỉnh thoảng nhắc đến A Ly: "Chuyện là cháu nghe nói cô A Ly năm ấy hay đeo một chiếc trâm bạc khắc hình lan, mẹ cô ấy tặng cho ngày tròn mười tám tuổi, không biết nay chiếc trâm ấy rơi tận đâu rồi?" Nghe đến đó, tay Trần lão tam run bắn, ly rượu rơi lăn kềnh trên mặt bàn. Cả phòng im phăng phắc, ánh đèn lồng nhấp nháy trên mặt ông ta tái xanh. A Nguyệt thản nhiên rút từ trong tay áo ra chiếc trâm bạc, cánh lan trên trâm dù đã móp méo nhưng vẫn còn rõ nét chữ "Ly" khắc ở mặt sau. "Mấy hôm trước cháu lẻn lên chiếc thuyền cũ của bác Trần neo ven bờ, tìm thấy nó nằm kẹt trong khe ván thuyền. Năm ấy A Ly cháu không gặp Thủy Quái, mà bị bác ấy giết chết, vì cháu ấy từ chối gả cho bác ấy, còn hai cô gái kia nhìn thấy sự tình, bác ấy cũng ra tay sát hại, rồi bêu tin Thủy Quái để che đậy tội ác, đúng không?" Tiếng A Nguyệt vừa dứt, ngoài cửa bước vào mấy tên lao dịch, quan huyện mới lên nhậm chức đã nhận được mật báo của cô mấy ngày trước, chờ đợi đúng lúc này để bắt người. Trần lão tam hét lên định chạy, bị lao dịch áp chế ngay lập tức. Hắn cúi đầu khai hết: quả thật hắn hận A Ly từ chối hôn sự, đêm Trung Thu đó lừa nàng lên thuyền, hai bên cãi vã, hắn lỡ tay siết cổ nàng, hai cô gái đi cùng nhìn thấy, hắn sợ lộ liền đẩy cả hai xuống sông, sau đó đem bạc hối lộ viên quan dịch, lão lý trưởng, rồi lan truyền tin đồn quái vật để dân làng không dám tra xét. Vụ án kết thúc, Trần lão tam bị xử chém, miếu Thủy Thần bị phá bỏ, cái tin Thủy Quái giết người từ đó chìm vào quên lãng. Dân chúng vỡ lẽ, chẳng còn ai tin vào mê tín dị đoan nữa. A Nguyệt đứng trên bờ sông, buông chiếc trâm bạc xuống dòng nước, trăng soi bóng nàng thật rực rỡ. Người dân vùng ấy gọi nàng là "Mỹ Nhân Thủ", bởi đôi tay mềm mại khâu vá ngày nào, lại chính là đôi tay cứng cỏi nắm giữ sự thật, phơi bày công lý. Câu chuyện về nàng về sau được ghi chép lại, mang cái tên Liêu Trai: Mỹ Nhân Thủ, lưu truyền khắp vùng sông nước mấy trăm năm sau vẫn còn người nhắc.