Truyện Lương Trần Mỹ Cẩm mở ra với cảnh Gu Jinzhao trở về đại gia tộc Lương Trần Mỹ Cẩm vào một chiều thu se lạnh, khi gió mang theo mùi hương hoa quế từ vườn sau thổi qua cổng chính đã mục một góc. Tám năm trước, cô bị gửi đi trang viên vùng Giang Nam dưỡng bệnh, khi ấy còn là một cô bé vô tư, thích trèo cây hái quả, chạy nhảy cùng con em gia nhân, thậm chí từng lẻn vào hầm rượu lấy trộm rượu nếp để uống say rồi khóc nức nở đòi về nhà. Giờ đây bước qua cổng, cô mặc một chiếc váy gấm xanh nhạt, bước đi nhẹ nhàng, tay nắm khăn tay lụa, khuôn mặt điềm tĩnh không lộ chút cảm xúc, trái ngược hoàn toàn với cô bé năm ấy. Việc chuyển biến từ một cô gái trẻ vô tư thành tiểu thư quý tộc điềm tĩnh, có ảnh hưởng trong tộc không diễn ra chỉ sau một đêm. Những tháng đầu về nhà, cô vẫn còn thói quen nhảy qua ghế, cười to khi nghe chuyện vui, khiến các bà cô trong tộc lắc đầu xì xào: "Con bé vùng quê lên, không biết quy tắc." Mẹ cô, trưởng chi Gu của tộc Lương Trần Mỹ Cẩm, đã từng khóc trong phòng riêng, nói với cô: "Mẹ biết con không thích những điều này, nhưng con là con gái trưởng chi Gu, nếu con không có địa vị, không có tiếng nói trong tộc, cả đời con sẽ như mẹ, phải nhẫn nhịn khi cha con đón thiếp, phải cúi đầu trước người khác. Con phải học cách trở thành một tiểu thư quý tộc thực thụ, không phải để phục vụ tộc, mà để có quyền tự quyết định cuộc đời mình." Lời nói ấy đã thay đổi cô. Cô bắt đầu học lễ nghi từng chút một: cách cầm chén trà sao cho ngón tay không để lộ ra ngoài, cách đi đứng sao cho váy không phát ra tiếng sột soạt, cách thương thuyết với các thương nhân dệt lụa, cách xử lý những tranh chấp giữa các chi trong tộc. Có lần, cô dành ba ngày ba đêm để xem xét sổ sách tiền bạc của tộc, phát hiện người quản gia biển thủ, cô không làm ầm ĩ lên mà gọi riêng người đó đến, đưa ra bằng chứng rồi đề nghị: "Hoặc ông trả lại tiền, hoặc tôi báo cho trưởng tộc, ông chọn." Từ đó, ai cũng biết cô không phải là tiểu thư yếu đuối, tiếng nói của cô trong tộc ngày càng có trọng lượng. Khi cô vừa ổn định vị thế, vấn đề hôn nhân nảy sinh. Bà nội cô, người nắm quyền cao nhất tộc Lương Trần Mỹ Cẩm, đã gọi cô vào phòng riêng, đặt lên bàn một tập hồ sơ ghi thông tin các con trai gia tộc quyền quý: con trai cả Thượng thư bộ Lại, người được xem là môn đăng hộ đối, có thể giúp củng cố vị thế của chi Gu trong tộc. Bà nói: "Theo quy tắc của Lương Trần Mỹ Cẩm, con gái trưởng các chi phải kết hôn vì lợi ích của tộc, đây là vinh dự của con." Nhưng Gu Jinzhao đã từ chối ngay lập tức. Cô nhớ đến người mẹ tội nghiệp của mình, nhớ đến những đêm mẹ ngồi một mình trong phòng, nhìn bóng người thiếp mới của cha đi ngang qua cửa sổ mà không dám nói một lời. Cô nói với bà nội: "Con không muốn lấy một người mà con chỉ gặp vài lần ở yến tiệc, không muốn cả đời phải lo lắng xem chồng mình có chu miệng khen canh của thiếp hay không. Tình yêu của con phải là người mà con hiểu rõ tính nết, người sẵn sàng đứng về phía con dù cả thiên hạ phản đối. Con không muốn hôn nhân của con chỉ là một món hàng trao đổi." Cả sảnh đường im lặng, không ai trong tộc Lương Trần Mỹ Cẩm từng dám từ chối một cuộc hôn nhân được sắp đặt trong suốt một thế kỷ qua. Nhưng sau khi cô từ chối, nhiều người đàn ông đã bước vào cuộc đời cô, mỗi người đều mang đến một tương lai hoàn toàn khác nhau. Đầu tiên là Lý Thái Hành, con trai thứ ba của Đại tướng quân, một chàng trai nóng nảy, thẳng tính, hay mang theo hoa mẫu đơn hoang từ biên giới phía bắc tặng cô, hứa sẽ đưa cô đi xem tuyết nếu cô đồng ý kết hôn. Nhưng anh đã được hoàng thượng hứa gả cho công chúa để ký kết hòa ước với người phương bắc, nếu anh từ chối, cả gia đình anh sẽ bị tội khi quân. Tương lai cùng anh là vinh quang, quyền lực, nhưng cũng là sự phản bội với cảm xúc của bản thân. Tiếp theo là Trần Văn Uy, học giả quản lý học viện của tộc, người đàn ông nhẹ nhàng, hay tặng cô những cuốn thơ chép tay, hứa sẽ xây cho cô một thư viện riêng nếu cô muốn. Nhưng mẹ anh đã mắc bệnh nặng, dặn anh phải lấy con gái Thượng thư để có thể thi đỗ tiến sĩ, nâng cao vị thế gia đình, nếu anh từ chối, mẹ anh sẽ không uống thuốc. Tương lai cùng anh là sự ổn định, bình yên, nhưng cũng là sự dằn vặt giữa hiếu và tình. Cuối cùng là Tống Diệc Thần, một thương nhân buôn bán tơ lụa dọc con đường tơ lụa, anh không có địa vị quý tộc, bị cả tộc Lương Trần Mỹ Cẩm coi thường. Anh mang theo ngọc thạch hiếm từ phương tây tặng cô, nói: "Em không cần phải học những quy tắc ngớ ngẩn của tộc, em có thể mở trường học cho con gái, có thể buôn bán, có thể làm bất cứ điều gì em muốn. Tôi có đủ thuyền, đủ tiền, chúng ta có thể đi bất cứ đâu, dù phải rời khỏi Lương Trần Mỹ Cẩm." Tương lai cùng anh là sự tự do, được làm những điều mình thích, nhưng cũng là sự xa lạ với gia đình, sự phỉ nhổ của cả tộc. Giờ đây, trước áp lực từ tộc, từ mẹ, từ bà nội, Gu Jinzhao phải đưa ra lựa chọn. Cô ngồi dưới gốc cây quế cũ, nơi cô từng khắc dòng chữ "Gu Jinzhao sẽ không bao giờ lấy chồng" khi mới 10 tuổi, nhìn ba phong thư trên bàn: một từ Lý Thái Hành xin cô đợi anh trở về từ chiến trận, một từ Trần Văn Uy xin cô tha thứ cho sự bất lực của anh, một từ Tống Diệc Thần mời cô đi cùng anh đến phương tây. Gió thổi qua, làm rơi những cánh hoa quế xuống vai cô, và câu hỏi vẫn còn treo lơ lửng: Giữa những tương lai khác biệt ấy, Gu Jinzhao sẽ chọn ai?