Tất cả bắt nguồn từ một tai nạn "thức ăn vứt đi" khiến cả làng đóm xì xầm. Chiếc chum thần – báu vật bí mật của phái Hòa Thảo – bỗng dưng vỡ tan, kèm theo mùi tanh lẹm khó hiểu. Vệ Long, chàng trai ham mê ẩm thực cổ đại và luôn "nghiệp dư" mọi chuyện, cùng hai trợ thủ đắc lực là thợ mộc Thạch Hổ và "bác sĩ" giả kim Trần Bích, vội vàng lên phương án "giả cổ" để khắc phục hậu quả. Họ tưởng rằng chỉ cần một đợt sửa chữa, pha trộn vài thứ bùn đất, bùa chú "made in Vệ Long" là xong. Ai ngờ, chum vỡ lại chính là chìa khóa mở ra cửa ải vào một cuộc đại chiến gián điệp gian nan, nơi cả phe "bí mật Hoàng cung" lẫn phe "phản kháng Làng Củ Cải" đều muốn chiếm đoạt bí mật "độ hóa" của chum.
Thế rồi, trong cơn bão gào cuồn cuộn, cả bộ ba bị một dòng chảy ngầm cuốn vào một khe núi sâu hoắc hốc. Khi tỉnh lại, họ thấy mình đứng giữa một thế giới ngược hoàn toàn: trời xanh như ngọc, cỏ cây to như cây, và một đàn bò cạp to gấp đôi đang nhìn họ bằng ánh mắt hiếu kỳ. Đây chính là "Thế ngoại đào nguyên" – nơi lưu lạc của các nghệ nhân ẩm thực bị lưu đày từ thời cổ. May mắn thay, họ còn giữ được trên người một mảnh vỡ chum thần – đó là "bảo vật thông cống", một khí cụ kỳ diệu có thể giao tiếp với động vật và thực vật, thậm chí "phiên dịch" ý nghĩa của tự nhiên.
Trong khi phe gián điệp truy đuổi không ngừng, ba anh em Hài bất đắc dĩ phải ở lại nơi đây, lấy nghề giả kim (Trần Bích), mộc (Thạch Hổ) và "nghệ thuật biến rác thành vàng" (Vệ Long) làm trụ cột để sinh tồn. Và đó là lúc "món ăn vạn năng" xuất hiện: tôm hùm đất tê cay. Trong thế giới cổ đại này, loài tôm này không chỉ là thực phẩm, mà còn là "chìa khóa sinh học" có thể hòa tan với bất kỳ loại bùn, đất, nước mạnh nào để tạo ra những hỗn hợp kỳ lạ, từ Keo dán thời cổ đến thuốc nhỏ mắt. Nó có vị ôi, tanh và cay, bao giờ cũng khiến ai nếm phải nhăn mặt, nhưng lại có sức hút bí ẩn.
Câu chuyện sau đó trở nên rối ren đến đáng cười: Họ dùng bột từ tôm hùm tê cay trộn với mật ong địa phương để làm "thuốc giải độc" giả, lại vô tình phát minh ra món ăn chua ngọt làm nức lòng thiên hạ. Họ bị săn đuổi vì "đánh cắp bí kíp nấu ăn" của Làng Tôm, lại phải tham gia một trò chơi thí nghiệm ẩm thực để trốn thoát. Mỗi lần họ chế biến món nào, từ "tôm hùm nướng sơ sơ" cho đến "canh chua độc nhất vô nhị", lại khiến cho phe đối địch phải dừng lại, thán phục, hoặc… đánh mất lý trí vì cái vị "độc nhất, vô nhị, có vị như… bị đánh".
Khi âm mưu thực sự bộc lộ – kẻ xấu muốn dùng chum thần và công nghệ giả kim để biến cả thế ngoại đào nguyên thành nơi sản xuất "vũ khí quang hợp" – thì chính món tôm hùm đất tê cay lại trở thành "người hùng im lặng". Từ hỗn hợp của nó, Vệ Long và bạn bè tạo ra một loại khí chất "không thể nắm bắt", khiến kẻ xấu lộ diện, mưu mẹo lộ tẩy, và cuối cùng… bị chính đống thức ăn thừa và mùi tanh của món ăn "bí truyền" đánh bại trong một cuộc thi ẩm thực "cười ra nước mắt".
Trong suốt chặng đường, tình yêu cũng vướng phải những hiểu lầm oái oăm: Trần Bích với nàng "Tiểu Yến Tử" thiếu nữ bản địa vì một chiếc khăn lót đầu giống hệt món tôm hùm sấy; Thạch Hổ vì quá mải mê chuyện xây dựng "nhà bếp không gian" mà suýt đánh mất tình bạn. Tất cả được gắn kết lại bởi chính cái vị cay, ôi, tanh, nhưng đầy sức sống của món tôm hùm đất.
Và vậy là, từ một sự cố dở khóc dở cười, ba anh em hài đã dùng món ăn "tê cay", cái thứ mà người bản địa xem là "đồ ăn cho khó chịu", để viết nên một huyền thoại: Huyền thoại về sự hòa hợp giữa công nghệ cổ đại và bản năng ẩm thực, về tình bạn vượt qua mọi âm mưu, và về chân lý đơn giản rằng đôi khi, món ăn "dở" nhất lại là thứ dẫn lối đến trái tim và sự thật. Họ trở về với thế giới hiện đại như những bậc thầy ẩm thực vô danh, nhưng âm thanh cười giòn tan và mùi vị đặc biệt của tôm hùm đất tê cay vẫn còn vang vọng, như một lời thì thầm về một chuyến phiêu lưu hoang đường mà ai cũng có thể tin.